സ്ഥാപന ഘടന
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖ്യ ഭരണാധികാരിയാണ് പ്രസിഡന്റ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണനടപടികൾക്കും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുകയും ജനക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കൽ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രസിഡന്റിനെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ സഹായിക്കുന്നതും പ്രസിഡന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ ഭരണ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതും വൈസ് പ്രസിഡന്റാണ്.
പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പിലാക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും ജനക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
പഞ്ചായത്തിന്റെ വരുമാനം, ചെലവ്, ബജറ്റ്, ധനകാര്യ നിയന്ത്രണം എന്നിവയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന സമിതിയാണ്.
ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യ സംരക്ഷണം, വിദ്യാഭ്യാസ വികസനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
സാമൂഹ്യ സുരക്ഷയും വിവിധ ജനക്ഷേമ പദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കുകയും ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രത്യേക മേഖലകളിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും വിവിധ പദ്ധതികളുടെ കാര്യക്ഷമമായ നടത്തിപ്പിനുമായി രൂപീകരിക്കുന്ന സമിതികളാണ് ഉപസമിതികൾ.
പഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖ്യ ഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് സെക്രട്ടറി. ഓഫീസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഭരണനിർവഹണം, ഫയൽ നടപടികൾ, സർക്കാർ നിർദേശങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഏകോപനവും മേൽനോട്ടവും വഹിക്കുന്നു.
പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണ-ഓഫീസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നു. കുടുംബശ്രീയുടെ മെമ്പർ സെക്രട്ടറിയായും വിവിധ ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ഏകോപകനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ പട്ടികജാതി വികസന പദ്ധതികളുടെ നിർവഹണ ചുമതലകളും വഹിക്കുന്നു.
ദൈനംദിന ഓഫീസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഫയൽ നടപടികൾ, ഓഫീസ് സെക്ഷനുകളുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. ജീവനക്കാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പഞ്ചായത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, അക്കൗണ്ടുകൾ, വരുമാന-ചെലവ് കണക്കുകൾ, ബജറ്റ്, നികുതി, ധനകാര്യ രേഖകൾ എന്നിവ തയ്യാറാക്കി പരിപാലിക്കുന്നു.
ഓഫീസ് രേഖകൾ, ഭരണ നടപടികൾ, പ്രധാന ഫയലുകളുടെ പരിശോധന എന്നിവയ്ക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നു. വിവിധ ഓഫീസ് വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നു.
ഫയലുകൾ, രേഖകൾ, നികുതി പിരിവ്, അപേക്ഷകൾ, ഓഫീസ് രജിസ്റ്ററുകൾ എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. വാർഡ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സേവന പ്രവർത്തനങ്ങളും നിർവഹിക്കുന്നു.
ഓഫീസിന്റെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നു. രേഖകൾ കൈമാറൽ, ഓഫീസ് ക്രമീകരണം, മറ്റ് പൊതുസഹായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ നിർവഹിക്കുന്നു.
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ വോട്ടർമാരുടെ പൊതുയോഗമാണ് ഗ്രാമസഭ. വികസന പദ്ധതികൾ, പൊതുജന ആവശ്യങ്ങൾ, ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്ത് നിർദേശങ്ങളും ശുപാർശകളും നൽകുന്നു.
ജനപ്രതിനിധികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഭരണസമിതിയാണ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കമ്മിറ്റി. പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണപരവും വികസനപരവുമായ തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുകയും പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പ് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണനേതൃത്വം വഹിക്കുന്നവരാണ് പ്രസിഡന്റും വൈസ് പ്രസിഡന്റും. പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ഭരണനിർവഹണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
വികസനം, ധനകാര്യം, ആരോഗ്യ–വിദ്യാഭ്യാസം, ക്ഷേമം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ പദ്ധതികൾ കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക സമിതികളാണ് സ്ഥിരം സമിതികൾ.
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ മുഖ്യ ഭരണ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് സെക്രട്ടറി. ഓഫീസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ഫയൽ നടപടികൾ, ഭരണനിർവഹണം, സർക്കാർ നിർദേശങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കൽ എന്നിവ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.